In 2024 werden 1.587.784 VOG-aanvragen ingediend door natuurlijke personen, waarvan 2.877 VOG’s werden geweigerd. Met die aantallen in het achterhoofd is het artikel hieronder samengesteld op basis van actuele, officiële informatie.

Wanneer krijg je geen VOG in de zorg? De complete gids voor 2026

Kort antwoord: je krijgt geen VOG in de zorg als Justis in jouw strafrechtelijke verleden strafbare feiten aantreft die een concreet risico vormen voor de kwetsbare mensen met wie je in jouw functie werkt. Denk aan zedendelicten, geweldsdelicten, diefstal of misbruik van geneesmiddelen. Maar een strafblad betekent niet automatisch een weigering — Justis maakt altijd een individuele afweging. In dit artikel leggen we precies uit wanneer je geen VOG krijgt in de zorg, welk screeningsprofiel van toepassing is, hoe de beoordelingscriteria werken en wat je kunt doen als je toch een voornemen tot afwijzing ontvangt.

Wat is het screeningsprofiel voor de zorg en waarom is dat zo belangrijk?

Het screeningsprofiel bepaalt waarop Justis jou screent bij een VOG-aanvraag voor de zorgsector. Onder het screeningsprofiel “gezondheidszorg en welzijn van mens en dier” vallen zowel beroepen in de intramurale als de extramurale zorg. Dit is profiel 45, en het is het profiel dat van toepassing is op verreweg de meeste zorgfuncties — van verpleegkundige tot thuiszorgmedewerker, van psychiatrisch medewerker tot tandarts.

Medewekeres in dit screeningsprofiel zijn belast met de zorg voor personen en kunnen in een één-op-één relatie komen te verkeren met degenen die aan hun zorg zijn toevertrouwd. In deze relatie kan sprake zijn van een (tijdelijke) afhankelijkheid. Het risico bestaat dat misbruik wordt gemaakt van de (tijdelijke) afhankelijkheid waardoor het risico van onder andere seksuele- en geweldsmisdrijven aanwezig is.

Bovendien speelt bij zorgfuncties een specifiek extra risico: zorgmedewerkers kunnen te maken krijgen met het voorhanden hebben en bedienen van medische apparatuur, hulpmiddelen en toebehoren en het vervaardigen, aanschaffen, beheren, verkopen en toedienen van geneesmiddelen. Het risico bestaat dat oneigenlijk of onjuist gebruik wordt gemaakt van de geneesmiddelen, grondstoffen voor geneesmiddelen, medische apparatuur, medische hulpmiddelen.

In de praktijk zien we dat zorginstellingen vaak ook de functieaspecten 84 en 85 aanvinken op het aanvraagformulier. Dit zijn: “Belast zijn met de zorg voor minderjarigen” (84) en “Belast zijn met de zorg voor (hulpbehoevende) personen, zoals ouderen en gehandicapten” (85). Die combinatie maakt de screening extra streng — en terecht, want de cliënten in de zorg bevinden zich in een bijzonder kwetsbare positie.

Welke zorginstellingen zijn wettelijk verplicht een VOG te vragen? Er zijn een aantal soorten zorginstellingen die verplicht zijn om een recent VOG van hun personeel op te vragen. Deze verplichting geldt voor instellingen die zorg uit de Wet langdurige zorg (Wlz) verlenen en instellingen die geestelijke gezondheidszorg verlenen die onder de zorgverzekering valt en waar cliënten blijven overnachten.

Welke delicten leiden tot een VOG-weigering in de zorg?

Er is geen simpele zwarte lijst van delicten die altijd tot een weigering leiden. Toch zijn er categorieën die in de zorgsector zwaar wegen. Hieronder een overzicht van de meest risicovolle delicten.

Zedendelicten

Zedendelicten zijn verreweg de meest problematische categorie voor iedereen die in de zorg wil werken. In de eerste plaats geldt er voor zedenzaken een onbeperkte terugkijktermijn. In de tweede plaats geldt er een verscherpt toetsingskader voor functies waarin kwetsbare personen aanwezig zijn of functies die een gezags- of afhankelijkheidsrelatie inhouden.

De gevolgen kunnen levenslang zijn. Na een veroordeling van seksueel misbruik kan de betrokkene een heel leven lang geen VOG krijgen, als de betrokkene in enige vorm met mensen wil werken. De beleidsregels zijn op dit punt glashelder: in geval de aanvrager eenmaal is veroordeeld, wordt de VOG in principe twintig jaar lang geweigerd. Toch zijn ook hier nog uitzonderingen mogelijk. Vraag ons ernaar!

Geweldsdelicten

Het risico bestaat dat misbruik wordt gemaakt van de (tijdelijke) afhankelijkheid waardoor het risico van onder andere zeden- en geweldsdelicten aanwezig is. Geweld in de zorgsector is extra problematisch omdat zorgcliënten per definitie kwetsbaar zijn en zichzelf vaak niet kunnen verdedigen. Denk aan mishandeling, bedreiging of zware mishandeling. Hoe zwaarder de straf die destijds is opgelegd, hoe groter de kans op weigering.

Diefstal en vermogensdelicten

Verder is het risico aanwezig van diefstal van goederen. Diefstal van cliënten of van de werkgever is een serieuze weigeringsgrond voor een VOG in de zorg. In de praktijk zien we dat dit een grijs gebied kan zijn: in de zorgsector wordt zeer streng gekeken naar geweldsdelicten, zedendelicten en vermogensdelicten (zoals diefstal van cliënten).

Drugsdelicten en misbruik van geneesmiddelen

Wie in de zorg werkt, krijgt vaak toegang tot (zware) medicatie. Vanwege een afhankelijkheidsrelatie richting mens en/of dier kan er de kans bestaan op misbruik van deze afhankelijkheid en het risico op geweld- en zedendelicten of diefstal. Ook kan er onjuist gebruik worden gemaakt van bijvoorbeeld apparatuur en medicatie. Een drugsdelict in het verleden kan daarom een concrete belemmering vormen — zeker als het gaat om handel in of bezit van hard drugs.

Overige risico’s: chantage, afpersing en misbruik van informatie

Zorgmedewerkers hebben vaak ook toegang tot gevoelige persoonlijke informatie van cliënten. Daarnaast hebben deze mensen binnen dit beroep toegang tot vertrouwelijke informatie en kan dit leiden tot chantage, omkoping, vernieling en/of afpersing. Delicten op het gebied van computercriminaliteit, identiteitsfraude of afpersing kunnen dus ook een rol spelen bij de beoordeling.

Hoe ver kijkt Justis terug bij een VOG-aanvraag in de zorg?

De terugkijktermijn is cruciaal om te begrijpen wanneer je wel of geen VOG in de zorg krijgt. De terugkijktermijn is het aantal jaar dat Justis terugkijkt in uw strafrechtelijk verleden bij de beoordeling van de VOG-aanvraag.

• Standaard: 4 jaar. De standaard terugkijktermijn voor een VOG is 4 jaar.
• Jongeren onder de 23 jaar: 2 jaar. Voor jongeren onder de 23 jaar geldt in principe een terugkijktermijn van twee jaar.
• Zedendelicten en terroristische delicten: onbeperkt. Er zijn een aantal afwijkingen op de standaard terugkijktermijn van 4 jaar: als er sprake is van seksuele misdrijven of terroristische delicten geldt een onbeperkte terugkijktermijn.
• Gevangenisstraf: termijn wordt verlengd. Heb je in de terugkijktermijn een gevangenisstraf of andere vrijheidsbeperkende maatregel gehad? Dan wordt de terugkijktermijn verlengd met de duur van die maatregel.

Belangrijk om te weten: Justis kan afwijken en de VOG-aanvraag weigeren op basis van justitiële gegevens buiten de van toepassing zijnde terugkijktermijn. Dit kan als de aard en ernst van het justitiële gegeven zodanig zijn dat het risico voor de samenleving te groot wordt geacht bij afgifte van de VOG. Dit is geregeld in paragraaf 3.1.5 van de Beleidsregels VOG, te raadplegen via justis.nl.

Hoe beoordeelt Justis een VOG-aanvraag in de zorg precies?

Justis hanteert een tweestapstoets bij elke VOG-aanvraag. Begrijpen hoe die toets werkt, helpt je ook begrijpen waarom een weigering in sommige gevallen aanvechtbaar is.

Stap 1: Het objectieve criterium

Justis gebruikt het screeningsprofiel om te beoordelen of eventuele strafbare feiten op uw naam een belemmering zijn voor de functie of het doel waarvoor u de VOG aanvraagt. Het objectieve criterium houdt samengevat in of een bepaald feit an sich een belemmering kan vormen voor de functie waarvoor een VOG wordt aangevraagd. Met andere woorden: is er een logisch verband tussen het delict en de risico’s van de zorgfunctie?

Justis beoordeelt of de strafbare feiten relevant zijn voor de functie waarvoor je de VOG aanvraagt. Een verkeersovertreding zal bijvoorbeeld niet snel leiden tot een weigering voor een functie in de zorg. Het hangt af van het type delict, hoe lang geleden het was, en het screeningsprofiel.

Stap 2: Het subjectieve criterium

Het subjectieve criterium ziet op omstandigheden van het geval die ertoe kunnen leiden dat de objectieve vaststelling van een risico voor de samenleving ten aanzien van deze aanvrager niet zou moeten leiden tot een weigering van de afgifte van de VOG.

Bij die subjectieve afweging kijkt Justis onder meer naar:

• Hoe lang geleden het delict is gepleegd
• Of er sprake is van recidive
• De persoonlijke omstandigheden van de aanvrager op het moment van het delict (was je minderjarig?)
• Positieve ontwikkelingen sindsdien: opleiding, werk, gedragsverandering

Als laatste maakt Justis een belangenafweging. Wat weegt zwaarder: het belang van de aanvrager bij het krijgen van de VOG; óf het risico voor de samenleving als de VOG wordt afgegeven?

Welke bronnen gebruikt Justis?

Justis kijkt bij alle aanvragen in het Justitieel Documentatiesysteem (JDS). Hierin staan misdrijven en overtredingen van mensen (natuurlijke personen) en bedrijven (rechtspersonen). Het kan gaan om (on)herroepelijke veroordelingen, strafbeschikkingen, transacties, sepots en openstaande zaken.

In sommige gevallen controleert Justis ook andere bronnen, zoals politieregisters, het Openbaar Ministerie, Reclassering en het ECRIS. In het ECRIS zijn de nationale strafregisters van de EU-landen aan elkaar gekoppeld. Dit is relevant voor zorgmedewerkers die in het buitenland woonachtig zijn of een buitenlands verleden hebben.

Stafblad maar toch een VOG? Zo werkt de individuele afweging

Een strafblad is geen automatische garantie voor een VOG-weigering in de zorg. Uit onze ervaring blijkt dat juist de manier waarop jouw persoonlijke situatie wordt gepresenteerd, het verschil kan maken. Een eenmalig en niet-relevant feit leidt vaak niet tot problemen. Meerdere vergelijkbare delicten verhogen het recidiverisico (de kans op herhaling) en verkleinen zo de kans op een VOG.

Justis kijkt niet alleen naar de ernst van het feit, maar vooral naar de relatie met uw (toekomstige) functie. Een lichte overtreding zonder verband met de werkzaamheden weegt vaak minder zwaar, terwijl een ernstig delict binnen het vakgebied juist meer invloed heeft op de beoordeling. Het gaat dus om de combinatie van tijd, aard van het delict en het risico voor de functie.

Interessant is ook wat Justis níet meeneemt. Een vrijspraak of niet-ontvankelijkverklaring van de officier van justitie wordt in principe niet betrokken bij de beoordeling. Er is op VOG-hulp.nl ook een apart artikel te vinden over de situatie waarbij een VOG wordt geweigerd na vrijspraak — want ook dat komt voor en is zeker aanvechtbaar.

Voornemen tot afwijzing ontvangen: wat nu?

Krijg je een voornemen tot afwijzing van Justis? Dan is het nog niet klaar. Je hebt op dat moment een cruciale kans om de beslissing te beïnvloeden.

Dan kan Justis besluiten om de VOG voorlopig niet af te geven. Dit heet een ‘voornemen tot afwijzen’. Als u een ‘voornemen tot afwijzen’ krijgt, kunt u hierop reageren. Dit doet u door het indienen van een zienswijze.

Dit moet binnen 2 weken na de dagtekening (de datum) van de voorlopige beslissing. Die termijn van twee weken is kort — in de praktijk zien we dat mensen te lang wachten en daardoor de kans mislopen om hun zienswijze op tijd in te dienen.

Wat kun je daarna nog doen?

• Zienswijze indienen: Leg uit waarom jouw persoonlijke situatie anders beoordeeld moet worden. Voeg bewijsstukken toe: werkgeversverklaring, reclasseringsrapport, diploma’s, een cv.
• Bezwaar maken: Een bezwaarschrift stuurt u binnen 6 weken na de datum van de beslissing. Dit kan digitaal via DigiD op justis.nl.
• Beroep bij de rechtbank: Mocht het bij een VOG afwijzing blijven, dan kunt u binnen 6 weken na dagtekening van de ‘beslissing op bezwaar’ in beroep gaan bij de rechtbank.
• Hoger beroep bij de Raad van State: Het is mogelijk om in hoger beroep te gaan bij de hoogste bestuursrechter van ons land.

VOG-hulp:

Kortom: er zijn mogelijkheden om een weigering VOG aan te vechten. Wij helpen daar graag bij. Is het ingewikkeld? Dan verwijzen we naar een gespecialiseerde advocaat. Wij werken samen met advocaten die veel ervaring hebben met VOG zaken. En dat nagenoeg gratis als u in aanmerking komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand. Meer weten? Neem gratis en vrijblijvend contact met ons op!