VOG-P: alles wat je moet weten over de Verklaring Omtrent het Gedrag politiegegevens

In 2024 werden er 25 VOG-P-aanvragen (0,1%) geweigerd uitsluitend op basis van politiegegevens.

De Adviescommissie VOG Politiegegevens bood op 1 april 2025 haar jaarverslag over 2024 aan. Haar taak: besluiten van Justis beoordelen op transparantie, kwaliteit en zorgvuldigheid.

Op 1 juli 2022 startte Justis met het afgeven van de VOG-P. Vanaf 1 januari 2025 is de VOG-P verplicht voor functies bij de particuliere jeugdgevangenissen Lelystad en Teylingereind, omdat dit functies zijn waarvoor een hoge mate van integriteit is vereist.

Momenteel loopt een WODC-onderzoek door Dialogic naar de voor- en nadelen van het gebruik van politiegegevens als zelfstandige weigeringsgrond. De onderzoeksresultaten worden naar verwachting in het eerste kwartaal van 2026 opgeleverd.

Wat is een VOG-P precies?

Kort antwoord: een VOG-P is een zwaardere variant van de gewone VOG. Justis raadpleegt hierbij naast je strafblad altijd ook politiegegevens — en die politiegegevens kunnen op zichzelf al doorslaggevend zijn voor een weigering, ook als je helemaal geen strafblad hebt. De VOG-P geldt alleen voor specifiek aangewezen functies met een hoge integriteitsvereiste: denk aan boa’s, Douanemedewerkers en bepaalde gemeenteambtenaren. In dit artikel leggen we precies uit wat de VOG-P inhoudt, voor wie hij verplicht is, hoe de aanvraag werkt en wat je kunt doen als je VOG-P wordt geweigerd.

Het langere antwoord

De Verklaring Omtrent het Gedrag politiegegevens — kortweg VOG-P — bestaat sinds 1 juli 2022. Justis is de enige in.stantie in Nederland die hem afgeeft. Het grote verschil met een gewone VOG? Bij een VOG-P worden altijd politiegegevens geraadpleegd, ook als er geen aanleiding is vanuit het strafblad. Dat klinkt als een detail, maar de gevolgen zijn in de praktijk ingrijpend.

Een VOG-P bevat dus twee screeningslagen: eerst de justitiële documentatie (strafblad), daarna de politiegegevens. En het bijzondere is: die politiegegevens alléén kunnen al voldoende zijn om de VOG-P te weigeren — zelfs als je nog nooit bent veroordeeld of zelfs nooit een strafblad hebt gehad.

De VOG-P is geen vervanging van de gewone VOG NP (voor natuurlijke personen) of de VOG RP (voor rechtspersonen). Het is een aanvulling, specifiek bedoeld voor functies waarbij de overheid extra grip wil houden op integriteit. Het instrument is ingezet om integriteitsschendingen, het plegen van strafbare feiten in functie en beïnvloeding van het openbaar bestuur door georganiseerde misdaad te voorkomen.

Voor wie is de VOG-P verplicht?

De VOG-P is alleen verplicht voor functies die de minister heeft aangewezen via de Regeling aanwijzing functies VOG politiegegevens. Niet de werknemer, maar de werkgever bepaalt, op basis van die regeling, of zijn medewerkers een VOG-P nodig hebben. De regeling is per 1 januari 2025 opnieuw uitgebreid.

Onder de VOG-P-plicht vallen onder andere:

1. Alle buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) — ook zonder geweldsbevoegdheid op grond van artikel 7, lid 1 van de Politiewet 2012.
2. Medewerkers bij de Douane, de Dienst Justitiële Inrichtingen, het Openbaar Ministerie en regionale en landelijke informatie- en expertisecentra.
3. Bepaalde gemeenteambtenaren in de domeinen openbare orde en veiligheid, Bibob, ondermijning, informatievoorziening en toezicht — verplicht vanaf 1 mei 2023.
4. Medewerkers van particuliere jeugdgevangenissen zoals Lelystad en Teylingereind (Justitiële Jeugdinrichtingen) — verplicht vanaf 1 januari 2025, voor zowel nieuwe als zittende medewerkers. Het gaat om functies als inrichtingsbeveiliger, groepsleider en pedagogisch medewerker.

De regeling wordt regelmatig uitgebreid. Omdat de VOG-P een vergaand instrument is, geldt hij alleen voor functies waarbij sprake is van: bevoegdheid tot gebruik van geweld, toegang tot gevoelige informatie over openbare orde en veiligheid, of betrokkenheid bij integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur.

Hoe verschilt de VOG-P van de gewone VOG?

Dit is het meest cruciale verschil. Een overzicht:

Kenmerk	Gewone VOG (NP)	VOG-P
Strafblad wordt geraadpleegd	Ja	Ja
Politiegegevens worden geraadpleegd	Soms (nooit zelfstandige weigeringsgrond)	Altijd (wél zelfstandige weigeringsgrond)
Weigering mogelijk zonder strafblad	Nee	Ja
Geldigheid	Afhankelijk van sector (vaak 1–3 jaar)	Geen vaste termijn — werkgever bepaalt herhalingsplichting
Aanvraag door	Werknemer of werkgever	Altijd via de werkgever (alleen digitaal)
Spoedprocedure	Ja, in uitzonderingsgevallen	Nee

Er is ook een bijzonder aandachtspunt rondom vrijspraak en sepot. Als je in aanraking bent geweest met de politie maar later bent vrijgesproken of technisch geseponeerd, mag een reguliere VOG dat niet aan je tegenwerpen — want dat zijn justitiële gegevens. Maar bij de VOG-P mag Justis wél de onderliggende politiegegevens gebruiken die aan die vrijspraak ten grondslag lagen. Dat is een ingrijpend verschil met grote gevolgen voor mensen die ooit verdachte zijn geweest maar nooit zijn veroordeeld.

Wat kost een VOG-P?

De kosten voor een VOG-P zijn gelijk aan die van een reguliere digitale VOG-aanvraag. De werknemer betaalt dit bedrag via iDEAL/Wero nadat de werkgever de aanvraag digitaal heeft klaargezet. Vraag altijd bij je werkgever na of zij de kosten vergoeden — dat is namelijk niet ongebruikelijk bij aangewezen functies. Let op: voor de VOG-P bestaat geen papieren route, de aanvraag verloopt uitsluitend digitaal.

Hoe werkt de aanvraag van een VOG-P?

De aanvraag verloopt altijd via de werkgever — nooit rechtstreeks door de werknemer zelf. Zo werkt het stap voor stap:

1. Werkgever zet aanvraag klaar. De werkgever start de aanvraag digitaal via het portaal van Justis. Daarvoor heeft hij een bij Justis bekend KvK-nummer nodig, plus eHerkenning niveau 2+ met de machtiging ‘VOG: aanvraag Verklaring Omtrent het Gedrag’.
2. Werknemer ontvangt een e-mail met een unieke code en link om de aanvraag af te ronden.
3. Werknemer logt in met DigiD, controleert de gegevens en bevestigt de aanvraag door te betalen via iDEAL.
4. Justis beoordeelt de aanvraag. In de meeste gevallen krijg je binnen 1 tot 4 weken een eerste reactie. Justis heeft maximaal 8 weken de tijd voor een definitief besluit.

Belangrijk: er is geen spoedprocedure voor de VOG-P. Plan de aanvraag dus op tijd in.

Hoe beoordeelt Justis een VOG-P-aanvraag?

De beoordeling verloopt in twee stappen:

Stap 1 – Strafblad check: Justis raadpleegt het Justitieel Documentatiesysteem (JDS) en, indien relevant, buitenlandse strafregisters via het European Criminal Record Information System (ECRIS).

Stap 2 – Politiegegevens check: Justis vraagt standaard politiegegevens op. Als je niet voorkomt in de politiesystemen, ontvangt Justis automatisch een melding en is de beoordeling snel klaar. Kom je wél voor als verdachte of betrokkene, dan beoordeelt de politie eerst de betrouwbaarheid van die gegevens. Gegevens als slachtoffer, aangever of getuige worden nooit aan Justis verstrekt.

Justis weegt vervolgens de gevonden politiegegevens af tegen het door de werkgever opgegeven screeningsprofiel — dat profiel bepaalt waarvoor gescreend moet worden en welke risico’s relevant zijn voor de functie.

Een belangrijk aandachtspunt: ook politiegegevens die langer zijn bewaard dan de wettelijke bewaartermijn uit de Wet politiegegevens worden aan Justis verstrekt — zolang de politie ze niet heeft vernietigd. Dat geldt ook voor gegevens die niet hebben geleid tot een boete of veroordeling.

Sinds begin 2025 houdt de Adviescommissie VOG Politiegegevens toezicht op de juiste toepassing van de beoordelingscriteria door Justis. De commissie heeft een wettelijke basis in artikel 35a lid 4 van de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens.

VOG-P in cijfers: kans op afgifte en weigeringen

Hoe groot is de kans dat je VOG-P wordt geweigerd? Op basis van de meest recente officiële cijfers van Justis:

• In veruit de meeste gevallen is nader onderzoek in de politiegegevens niet nodig, omdat iemand gewoonweg niet voorkomt in de politiesystemen.
• Als er wél onderzoek nodig is, is de kans op een VOG-P vergelijkbaar met die bij een reguliere VOG — maar het percentage weigeringen ligt bij de VOG-P procentueel iets hoger.
• In 2024 werden 25 VOG-P-aanvragen (0,1% van het totaal) geweigerd op basis van uitsluitend politiegegevens, zonder enig relevant justitieel gegeven. Dat is circa één vijfde van alle VOG-P-weigeringen dat jaar.
• De Adviescommissie beoordeelde in 2024 dertien VOG-P-dossiers: acht leidden tot een weigering, vijf tot afgifte.
• Er loopt momenteel een WODC-onderzoek door Dialogic naar de voor- en nadelen van politiegegevens als zelfstandige weigeringsgrond. De resultaten worden verwacht in het eerste kwartaal van 2026.

VOG-P geweigerd? Dit zijn je opties

Wordt je VOG-P toch geweigerd, dan zijn er meerdere rechtsmiddelen. Gebruik ze — want een weigering is niet het einde.

Stap 1: zienswijze indienen

Als Justis relevante strafbare feiten en/of politiegegevens vindt, kan het een ‘voornemen tot afwijzing’ sturen. Je hebt dan 2 weken om schriftelijk te reageren via een zienswijze. Een goed geschreven zienswijze is soms al genoeg om alsnog een VOG-P te krijgen. Schakel zo vroeg mogelijk juridische hulp in — doe dit niet alleen.

Stap 2: bezwaar maken

Leidt de zienswijze niet tot een positief besluit, dan volgt een definitieve afwijzing. Bezwaar moet worden ingediend binnen 6 weken na dagtekening van de afwijzing. De bezwaarprocedure duurt doorgaans 2 à 3 maanden.

Stap 3: beroep bij de rechtbank

Blijft de weigering na bezwaar in stand, dan kun je binnen 6 weken na de beslissing op bezwaar in beroep bij de rechtbank. En als ook dat niet slaagt: hoger beroep bij de Raad van State is mogelijk.

Wat de kosten betreft: in veel gevallen kom je in aanmerking voor gefinancierde rechtsbijstand (pro deo), waarbij de overheid de kosten grotendeels voor haar rekening neemt. Op VOG-hulp.nl beoordelen we gratis wat jouw kansen zijn — stuur ons je weigeringsbrief of voornemen tot afwijzing op.