Als ondernemer of zelfstandige zonder personeel (zzp’er) kun je in situaties terechtkomen waarbij een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) vereist is. Dit geldt niet alleen voor werknemers in loondienst, maar steeds vaker ook voor zelfstandig ondernemers die bepaalde opdrachten uitvoeren of contracten afsluiten. In dit artikel lees je alles over de VOG en ondernemerschap: wanneer je er een nodig hebt, hoe je er een aanvraagt, en wat je kunt doen als jouw aanvraag wordt geweigerd.
Wat Is een VOG en Waarom Is Het Relevant voor Ondernemers?
Een Verklaring Omtrent het Gedrag is een officieel document dat aantoont dat je gedrag uit het verleden geen bezwaar vormt voor het uitoefenen van een bepaalde functie of taak. De VOG wordt afgegeven door Justis, onderdeel van het Ministerie van Justitie en Veiligheid. Bij de beoordeling wordt gekeken naar eventuele strafbare feiten in je verleden die relevant zijn voor de functie of opdracht waarvoor je de VOG aanvraagt.
Hoewel veel mensen denken dat een VOG alleen relevant is voor mensen in loondienst, is dit een misvatting. Ook ondernemers, freelancers en zzp’ers worden steeds vaker gevraagd om een VOG te overleggen. Dit heeft te maken met de toenemende behoefte aan integriteit en transparantie in het zakelijke verkeer. Opdrachtgevers willen zekerheid dat de personen met wie zij samenwerken betrouwbaar zijn, ongeacht of deze personen in dienst zijn of als zelfstandige werken.
Voor zelfstandig ondernemers wordt meestal een VOG voor natuurlijke personen (VOG NP) gevraagd. In sommige gevallen kan daarnaast voor een onderneming of rechtspersoon een VOG RP relevant zijn..
In Welke Situaties Hebben Ondernemers en ZZP’ers een VOG Nodig?
Er zijn diverse situaties waarin ondernemers of zzp’ers een VOG nodig hebben. Deze kunnen variëren per sector, type opdracht of contractuele vereisten. Hieronder worden de meest voorkomende situaties beschreven.
Opdrachten in de Zorg en Welzijn
ZZP’ers die werkzaam zijn in de zorgsector, zoals verpleegkundigen, verzorgenden, therapeuten of begeleiders, worden vrijwel altijd gevraagd om een VOG te overleggen. Voor bepaalde functies of werkzaamheden volgt dit rechtstreeks uit wet- of regelgeving; in andere gevallen is het een contractuele of beleidsmatige eis van de zorginstelling of bemiddelaar. Dit is om te controleren of medewerkers, inclusief zelfstandigen, geen strafblad hebben dat relevant is voor het werken met kwetsbare groepen. Dit geldt ook voor zzp’ers die via een bemiddelingsbureau worden ingezet bij zorginstellingen of thuiszorgorganisaties.
Kinderopvang en Onderwijs
Zelfstandig ondernemers die actief zijn in de kinderopvang, het onderwijs of jeugdzorg zijn vaak verplicht een VOG te overleggen. De Wet kinderopvang stelt dit als harde eis voor alle mensen die in contact komen met kinderen. Dit geldt ook voor zzp’ers die tijdelijk worden ingehuurd als invalleerkracht, pedagogisch medewerker of coach voor jongeren.
Overheidscontracten en Aanbestedingen
Ondernemers die deelnemen aan aanbestedingen van de overheid worden soms gevraagd om een VOG te overleggen als onderdeel van de integriteitseisen. Hoewel dit niet altijd wettelijk verplicht is, nemen veel overheidsinstellingen en gemeenten dit op als contractuele voorwaarde voordat iemand in aanmerking kan komen voor een opdracht.
Financiële Dienstverlening
ZZP’ers en ondernemers die actief zijn in de financiële sector, zoals financieel adviseurs, hypotheekadviseurs of verzekeringsagenten, hebben vaak een VOG nodig om een vergunning te krijgen van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) of De Nederlandsche Bank (DNB). Zonder deze verklaring is het niet mogelijk om bepaalde financiële producten te adviseren of te bemiddelen. Niet elke financieel ondernemer valt simpelweg onder de regel: “zonder VOG geen vergunning.” Dat hangt af van de specifieke activiteit, vergunning en regelgeving. VOG-hulp kan desgewenst adviseren hierover.
Beveiliging en Bewaking
In de beveiligingsbranche gelden strenge wettelijke betrouwbaarheidseisen. In de praktijk is een positieve screening, waaronder vaak een VOG-achtige toets, noodzakelijk om deze werkzaamheden te mogen verrichten. De Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus stelt dit zelfs als absolute voorwaarde. Zonder geldige VOG is het niet toegestaan om beveiligingswerkzaamheden te verrichten.
Taxibranche en Personenvervoer
Zelfstandige taxiondernemers en chauffeurs die personenvervoer aanbieden, inclusief via platforms zoals Uber, hebben een VOG nodig als onderdeel van de vereisten voor een taxivergunning. Dit beschermt passagiers en waarborgt de veiligheid in het openbaar vervoer.
ICT en Consultancy bij Overheden
IT-professionals, consultants en andere specialisten die als zzp’er opdrachten uitvoeren bij overheidsinstanties of in de defensiesector, worden regelmatig gevraagd om een VOG te overleggen. Soms is dit zelfs een vereiste bij het werken met geclassificeerde informatie of kritische infrastructuur. Bij werkzaamheden met vertrouwelijke of gerubriceerde informatie kunnen daarnaast zwaardere vormen van screening gelden.
Hoe Vraag je als Ondernemer een VOG Aan?
Het aanvragen van een VOG als ondernemer of zzp’er verloopt vrijwel hetzelfde als voor werknemers in loondienst. Er zijn twee manieren om een VOG aan te vragen:
- Via de gemeente: Je kunt persoonlijk langsgaan bij je gemeente en daar een aanvraagformulier invullen. De kosten voor een papieren aanvraag bedragen momenteel (2026) ongeveer € 41,35. Het actuele tarief staat op de website van Justis of jouw gemeente.
- Online: Veel opdrachtgevers sturen een digitale uitnodiging waarmee je de aanvraag online kunt indienen via het DigiD-portaal. Dit is sneller en goedkoper, en de verklaring wordt digitaal verstrekt.
Bij de aanvraag is het belangrijk dat de opdrachtgever het juiste screeningsprofiel aangeeft. Dit profiel bepaalt op welke strafbare feiten wordt gescreend en is afhankelijk van het type werk dat je gaat uitvoeren. Kiest je opdrachtgever het verkeerde profiel, dan kan dit leiden tot problemen bij de beoordeling van je aanvraag. Vooraf hiernaar vragen kan dit voorkomen.
De behandelduur verschilt per aanvraag. Eenvoudige aanvragen worden vaak relatief snel afgehandeld (4-8 weken), maar als nadere beoordeling nodig is kan de procedure langer duren. In uitzonderlijke situaties is het soms mogelijk een spoedprocedure te doorlopen, maar dit is afhankelijk van de specifieke omstandigheden en het is geen recht dat je kunt inroepen.
Wat te Doen als je VOG-aanvraag Wordt Geweigerd?
Een weigering van jouw VOG-aanvraag kan grote gevolgen hebben voor je onderneming. Je kunt opdrachten mislopen, contracten verliezen of zelfs je bedrijf niet kunnen voortzetten. Het is dan ook cruciaal om te weten welke stappen je kunt ondernemen als jouw aanvraag wordt afgewezen.
De Zienswijze
Voordat Justis een VOG definitief weigert, ontvangt de aanvrager doorgaans eerst een voornemen tot afwijzing, waarop hij of zij kan reageren met een zienswijze. Je hebt dan de mogelijkheid om binnen twee weken een zienswijze in te dienen. In deze zienswijze kun je argumenten aanvoeren waarom de VOG toch moet worden afgegeven. Dit is een cruciale stap, want een goed onderbouwde zienswijze kan ertoe leiden dat Justis haar beslissing herziet. Het is sterk aan te raden om al in deze fase juridische bijstand in te schakelen. Een gespecialiseerde advocaat kan je kansen aanzienlijk vergroten.
In je zienswijze kun je onder andere argumenten aanvoeren over:
- De tijd die verstreken is sinds het strafbare feit
- De omstandigheden waaronder het feit heeft plaatsgevonden
- Uw huidige levenssituatie en gedrag
- De belangen die op het spel staan bij weigering van de VOG
- Het feit dat het strafbare feit niet relevant is voor de specifieke functie of opdracht
Bezwaar en Beroep
Als je zienswijze niet leidt tot een positief resultaat en de VOG definitief wordt geweigerd, kun je daartegen binnen de wettelijke termijn bezwaar maken. Als dit ook niet tot het gewenste resultaat leidt, staat de weg open naar de bestuursrechter.
Gesubsidieerde Rechtsbijstand
Veel ondernemers en zzp’ers denken dat juridische hulp bij een VOG-weigering onbetaalbaar is. Dat hoeft niet zo te zijn. Afhankelijk van je inkomen en vermogen en ook de aard van de zaak kun je in aanmerking komen voor gesubsidieerde rechtsbijstand. Dit betekent dat de overheid een groot deel van de kosten voor juridische hulp voor haar rekening neemt. Via de rechtsbijstand.nl kun je bepalen of je hiervoor in aanmerking komt. Zo ja, dan ondersteunen wij je via een gespecialiseerde advocaat bij het indienen van bezwaar of beroep, vaak tegen minimale kosten. In het andere geval is vaak een vaste prijsafspraak mogelijk.
Praktische Tips voor Ondernemers Rondom de VOG
Om problemen met je VOG te voorkomen of te beperken, zijn de volgende praktische tips nuttig:
- Vraag de VOG tijdig aan: Begin de aanvraag vroeg genoeg, zodat je niet voor verrassingen komt te staan bij de start van een opdracht.
- Bewaar je VOG goed: Een eenmaal afgegeven VOG heeft geen verloopdatum, maar opdrachtgevers vragen vaak om een recente verklaringo omdat een VOG alleen op het moment van afgifte verklaart dat er geen bezwaar is gebleken voor het opgegeven doel. Veel opdrachtgevers accepteren daarom alleen een recent afgegeven VOG. Vraag daarom tijdig een nieuwe aan als dit nodig is.
- Wees waar mogelijk transparant met opdrachtgevers: Als je weet dat je aanvraag mogelijk problemen oplevert, bespreek dit dan vroegtijdig met je opdrachtgever of geef aan dat Justis traag is met beslissen als er naar je VOG gevraagd wordt.
- Controleer het juiste screeningsprofiel: Zorg dat je de VOG aanvraagt met het juiste profiel dat aansluit bij de aard van je werkzaamheden.
- Zoek juridische hulp bij een weigering: Onderneem actie zodra je een voornemen tot weigering ontvangt. De termijnen zijn kort en inactie kan leiden tot definitief verlies van je kansen.
Conclusie
De VOG speelt een steeds grotere rol in het ondernemerslandschap. Of je nu actief bent in de zorg, het onderwijs, de financiële dienstverlening of als IT-professional bij de overheid werkt, de kans is groot dat je vroeg of laat gevraagd wordt om een VOG te overleggen. Als ondernemer of zzp’er is het essentieel om goed voorbereid te zijn en te weten hoe het aanvraagproces werkt.
Wordt je VOG-aanvraag geweigerd, dan is dat geen definitief einde. Er zijn juridische mogelijkheden om dit aan te vechten, en in veel gevallen kun je dit doen met behulp van gesubsidieerde rechtsbijstand. VOG-hulp.nl staat klaar om je te begeleiden bij het indienen van een zienswijze of bezwaar. Neem vandaag nog contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek en ontdek wat wij voor je kunnen betekenen. Je onderneming en je toekomst zijn het waard om voor te vechten.